تبليغاتX
با من از شیلات بگو

به نام خداوند بخشنده مهربان

 

گزارش بازديد :

درس تكثير و پرورش آبزيان

 

 

مكان بازديد :

مركز اموزش ، ترويج و. پرورش گميشان . ( استان گلستان )

 

 

تاريخ بازديد : شنبه 11/3/1387

 

 

استاد : جناب آقاي دكتر آرمين كوشا

 

 

دانشجو : جار نيك بخش .

 

  

 

بهار 1387

معرفي مركز :

 

    اين مجتمع در ۱۷ كيلومتري شمال گميشان بندرتركمن و در جنوب شرقي درياي خزر قرار دارد و فاصله محل طرح از مركز استان گرگان حدود ۷۰ كيلومتر و نحوه دسترسي به محل از طريق جاده مرزي آسفالته گميشان - پاسگاه مختومقلي است.

اين مكان در سال 1371 تاسيس شده است و در سال 1373 به بهره برداري رسيد. داراي 21 استخر با مساحت هاي مختلف ( 5000 متر مربع ، 2500 متر مربع ، و يك هكتاري ) مي باشد .

گونه  ي مورد پرورش :

در  اين مكان ميگوي سفيد هندي پرورش داده مي شود . در پاييز كه فصل پرورش تمام مي شود مولدين را جدا مي كنند . تغذيه آنها با كنسانتره انجام مي شود . در ماههاي فروردين و ارديبهشت آنها را وارد سالن پرورش مي كنند.  

تامين آب :

 

آب مورد استفاده براي تكثير بايد زلال باشد از آنجا كه آب كارگاه ازتالاب گميشان تامين مي شود و داراي كدورت  است ، عمل فيلتر سازي آب انجام مي شود . فيلتر سازي در چهار مرحله به وسيله شن صورت مي گيرد كه اندازه شن ها از مرحله اول تا چهارم فيلتر ريز تر مي شود .

در مرحله اول آب رسوب گيري شده و به همراه با هوا دهي كلر مي زنند.

در مرحله دوم ازEDTA استفاده كرده وازفيلتر عبور مي دهند و هوا دهي مي شود .

 بعد آن از فيلتر سوم و چهارم عبور كرده و به سالن تكثير و هچرينگ هدايت مي شود .در فيلتر چهارم دما به 30 درجه سانتي گراد مي رسد.

هر چه آب زلال باشد هچ سريع تر انجام مي شود .

بخش گلخانه

اين بخش به منظور آماده سازي مولدين ايجاد شده است.مساحت گلخانه حدود 500 متر بوده و عمق آن تقريبا 5/1 متر است . ( عمق آبگيري يك متر مي باشد .) براي افزايش دماي آب از شوفاژ استفاده مي كنند .

در اواخر آبان مولدين به نسبت 2ماده ، 1نر به استخر معرفي مي شوند .ظرفيت استخر 800 قطعه ميگو مي باشد به منظور غذادهي در هر استخر 20 تا 25 سيني گذاشته مي شود . سيني به منظور كاهش فساد و آلودگي آب كه از تجزيه غذا به وجود مي آيد ،گذاشته مي شود. در آبان و آذر به ميگو غذاي خشك مي دهند. هر 6 ساعت يك بار غذا دهي مي شود و در هر 2 ساعت آن را كنترل مي كنند تا به افزايش و يا كافي بودن غذا پي ببرند.

هر 15 روز يك بار روي ميگو بيومتري انجام مي دهند تا ميگو از نظر وزني و اندازه بررسي شود .

مزيت گلخانه در اين است كه فاكتور هاي فيزيكوشيميايي در آن به خوبي كنترل مي شود .

شرايط گلخانه: ( شوري  ppt 30 تا28 ، دما 28 تا 30 درجه سانتي گراد).

تا سه ماه اول وزن ميگو به 30 تا 35 گرم مي رسد. از اسفند دادن غذاي تر شروع مي شود. غذاي تر شامل خرچنگ جنوب ، اسكوييد، تراليس (صدف لوله اي) و بيومس آرتيميا مي باشد . بيومس آرتيميا از اهميت بالايي برخوردار است .

چهار مرحله رسيدگي جنسي وجود دارد كه مرحله 3و 4 از اهميت بالايي برخودار است . در مرحله 5 تخم ريزي صورت ميگيرد .

تاريكخانه:

در تاريكخانه چند حوضچه ي گرد وجود دارد . ظرفيت استخر 150 قفطعه ميگو هست كه 50 قطعه  ميگوي نر به منظور اطمينان از رسيدگي مولدين ماده به استخر معرفي مي كنند . استخر ها مجهز به پمپ هاي هواده مي باشد. بعد از معرفي هوادهي آرام صورت مي گيرد .

عمل قطع پاي چشمي روي ميگو هاي ماده صورت مي گيرد تا مراحل 3و 4 را سريعا سپري كنند (جهش). ميگو هاي نر معرفي شده نيز بايد داراي پوستي سخت و اسپرم با كيفيت باشند .

در اين مرحله ميگوها از جگر گاو و غذاي آماده تغذيه مي شوند. بعد از 3 تا 4 روز هوادهي و غذادهي قطع مي شود. ميگو ها در مرحله 4 كاملا پروانه اي در مي آيند كه قابل شناسايي اند .ميگوها به قسمت تخمريزي معرفي مي شوند .

  

  قسمت تخم ريزي يا نرسري :

بعد از رسيدن به مرحله 3 و 4 به قسمت تخمريزي معرفي مي شوند اين عمل در غروب انجام مي شود . حدود 12 شب در آنجا باقي مي ماند تا تخمريزي انجام دهد . سالن تخمريزي بايد فاقد آلودگي باشد . سالن تخمريزي داراي حوضچه هايي هست كه عمق آبگيري آنها حدود 50-60 سانتيمتر مي باشد . براي رسوب فلزات از EDTA استفاده مي كنند .  صبح بعد از شب تخمريزي آمار گيري صورت مي گيرد  . و مجددا آنها را به همان استخر هاي دايره ايي مي برند . تخم ها نيز همانجا مي مانند و هوادهي صورت مي گيرد تا به هم نچسبند .  تخم ها بعد يك روز به مرحله 5 ناپلي مي رسد ، غذا دهي مي شوند . اولين غذاي آنها جلبك مي باشد بعد از ناپلي وارد مرحله زوئا مي شوند . در مرحله زوئا به مقدار كم غذاي خارجي داده مي شود كه يكي از آن غذا ها اسپيرولينا مي باشد .

ميگو وارد مرحله P. L   كه خود داراي 12 مرحله هست مي شود و آماده معرفي به اتستخر هاي پرورشي مي شود .

 

استخر هاي پرورش .

 

 

استخر ها پرورشي معمولا به شكل مربع و مستطيل مي باشد . آب توسط پمپ وارد حوضچه ي آرامش مي شود و در قسمت ورودي استخر فيلتر مي شود .

آماده سازي اوليه  بايد براي استخر ها انجام شود . خشك كردن ، شخم زدن ، آهك پاشيدن و.... از مراحل آماه سازي استخر مي باشد .  براي شكوفايي استخر از كود هاي شيمياي و حيواني ( مرغي) استفاده مي كنند . بعد از اينكه استخر آماده و آبگيري شد لاروها را معرفي مي كنند .

در استخر هاي يك هكتاري بدون هوادهي   120000 تا 150000 قطعه  و با هواده 200000 تا 220000 قطعه ميگو وارد مي كنند .

دوره پرورش در گميشان 3-5/3 ماه مي باشد اما اين دوره در جنوب        بيشتر است  .

 

پايان

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در دوشنبه بیست و هفتم خرداد 1387 و ساعت 8:40 |
عوامل موثر درتقویت رنگ ماهیهامخصوصا فلاور هورن

ماهی فلاور از خانواده سیکلیدها است این ماهی زیبا از هیبرید دو نوع سیکلید دیگر به وجود آمده است و در رنگها و گونه های مختلف که به دست بشری به وجود آمدند در بازار به نامهای مختلف عرضه میشوند

فلاور هورن یک ماهی بسیار جنگجو و خشن است که همین جنگ طلبی این ماهی ما را مجبور میکند تا این ماهی را به صورت تکی در یک مخزن نگهداری کنیم . حباب زیبایی که معمولا بر روی سر نوع نر است و رنگ زیبا و دلفریب این ماهی باعث شده است تا این ماهی در بین ماهیهای دیگر طرفدار زیادی داشته باشد این ماهی در ایران بسیار پر طرفدارو مورد علاقه ایرانیان قرار گرفته است اهیها به خصوص فلاور هورن میپردازیم:

 

در چین ماهی پر طرفداری هست و بدلیل رنگهای زیبای اون مثل دیسکس و اروانا مشتاقان زیادی داره.
شرایط سخت اکواریوم رو از لحاظ دما، سختی اب و پ هاش و نیترات رو تحمل میکنه ولی بهترین پ هاش برای اون 7 تا 7.8 هست. ودمای 27 تا 32. مثل تمام سیکلید ها فضای بزرگ برای شنا و مخفیگاه رو در اکواریوم دوست داره ولی به گیاه طبیعی جور نیست. شن کف رو هم بهم میریزه. تا 30 سانت رشد میکنند.
در سطوح میانی و کف اکواریوم شنا میکنند
تقریبن انواع غذا هارو میخورن چه زنده و چه خشک ویا فریز شده.
ماهی بسیار مهاجمی هست و عمومن با ماهی دیگری سازگاری نداره. حتا میگن بهتره با دست بهش غذا ندهید!
بعضی عقیده دارند که با سیکلید های بزرگ میشه نگهداری بشه.
تانک بزرگی احتیاج داره ( 120 در 60 ) چون سریع بزرگ میشه . 2 سانت در ماه!
تخم گذار هستند و از بچه هاشون مراقبت میکنند.تکثیر شون سخت نیست و نزدیک 1000 تخم میگذارند.
بسته به رنگهاشون و بزرگی و رنگ قوز پیشانی اونها قیمت های متفاوتی دارند. چون رنگ حیوان در شرایط استرس بهتر میشه! بعضی اون ها رو تو تانک های کوچک ویا ائینه دار میگذارند.
مثل آروانا در چین به اون اعتقاداتی نظیر اوردن شانس یا خوشبختی هم وارد میشه.

1- آب    ۲- غذا   ۳- نورهیهای رودخانهای و یا خرید این ماهیها از بعضی از فروشگاه ها و خوراندن غذاهای مقوی به انها انها را شکار ماهیهای خود کنید ماهیها وفلاورها با خوردن غذای زنده خوشرنگتر و سرحال ش تغذیه ماهی  شرح داده شد و اضافه کردن شربت ب-کمپلکس به این غذا میتوانید بخش عمدهای از نیازهای ماهیهای خود را تامین کنید پس از تغذیه مناسب ماهیها میتوان برای خوشرنگتر شدن برخی ماهیها مثل فلاور هورن از غذاهای مخصوص برای این ماهیها استفاده

کنید فقط نکتهای که اینجا باید توجه کنید که این غذاهای تقویت کننده رنگ هیچ گاه برای تغذیه ماهیها و فلاور شما کافی نیستند و در کنار این غذا باید از غذاهای دیگر نیسفلاور طلایی:

 

red dish flowrhorm

legendary flowerhorn kamfa.

منابع

akvarum4youap.blogfa.com 

phalls.com

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در سه شنبه سی و یکم اردیبهشت 1387 و ساعت 19:56 |
خاویار و ماهیان خاویاری ایران

در دومین همایش منطقه ای ماهیان خاویاری در رشت اعلام شده بود که بیش از« ۹۰ در صد » ذخایر ماهیان خاویاری دریای خزر نابود شده است . در همان همایش اعلام شد که ذخایر ماهیان خاویاری با قدمتی چند صد میلیون ساله با خطر انقراض مواجه شده اند ، ازاین رو گفتم بد نباشد این نامه  به ماهیان خاویاری دریای خزر اختصاص داده شود  . گرجه سفره ایرانی از این خان نعمت بی بهره است اما اگر حلیمی نیست از بوی حلیم لا اقل بی بهره نمانیم .

ماهیان خاویاری که استروژن نامیده می شوند و از خانواده تاس ماهیان، از جمله گونه های آب زی کم نظیری هستند که از قدمتی چند صد میلیون ساله که به عصر ژوراسیک باز می گردد بر خوردارند و از این رو ماهیان خاویار را فسیلهای زنده جهان می نامند که همراه با تکاملی فیلوژنی تا به امروز باز مانده اند . از منظر تعدد گونه ها به ۲۷ گونه و زیر گونه در جهان تقسیم می شوند  که از این تعداد ۵ گونه در دریای خزر زندگی می کنند ،دریایی که خود به تنهایی ۹۳ درصد ذخایر ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است. اما ارزش ماهیان خاویاری نه به جهت استفاده از گوشت انان که به واسطه تخم انان که به خاویار یا مروارید سیاه  مشهور است ،می باشد . خاویار  خود به تنهایی به عنوان اشرافی ترین صبحانه جهان محسوب می گردد بسیاری آن را به شکل خام و یا همراه با تخم مرغ و اغشته به زرده ان میل می کنند و گروهی نیز به اندازه نوک قاشقی از ان را همراه با سبزیجات معطر یا قطعه کوچکی از نان و کره می خورند  و بوی تند ماهی مانند ان و طعم شورش را بسیار دوست می دارند و انرا بسیار پر کالری  و انرژی زا می دانند  و این چنین نیز هست . خاویار انواع گوناگونی دارد چون خاویار طلایی و سرخ و سیاه که البته در این میان خاویار سیاه از ازرشی قابل توجه بر خوردار است .

 دریای خزر به تنهایی ۹۳ در صد از ذخیره خاویار و ماهیان خاویاری جهان را در خود جای داده است .همچنین ۵ گونه از ماهیان خاویاری ممتاز جهان نیز در این دریا میزیند که به ترتیب کیفیت عبارتند از «فیل ماهی» -«قره برون یا ماهی خاویاری ایران »- «ماهی خاویاری گلد(چالباش) یا روس»- «ماهی شیپ »-« ماهی ازون برون» ، قبل از ادامه نامه توجه دوستان را به شرحی مختصر در ارتباط با گونه های ماهیان خاویاری همراه با عکس و  ترتیب کیفیت و ارزش انان در دریای خزر درجلب می نمایم .

  • فیل ماهی  بزرگترین ماهی ابهای داخلی است که از نقطه نظر کیفیت خاویار رتبه اول را به خود اختصاص داده است نام دیگر ان بلوگا است  و نمونه هایی از انها با وزنی در حدود۱۴۰۰کیلوگرم و سنی بیش از ۱۰۰ سال صید شده است .هر ۲ یا ۳ سال یک بار تخم ریزی می کند و بین ۱۴ و ۱۷ سالگی بالغ می شود  و به واسطه بهترین خاویار، رتبه گرانترین ماهی و خاویار جهان را دارا ست . از قامتی معادل یک و نیم متر تا بیش از چهار متر بر خوردار است  ، رکورد صید ان در ایران ۶۲۰ کیلوگرم بوده است.
  •  
  •  قره برون   یا تاس ماهی ایران در حال حاضر گونه ای مستقل محسوب می شود ،چرا که تا قبل از این انرا زیر گونه ای از ماهی روس می دانستند . در لفظ به معنای بینی سیاه است که از رتبه دوم ارزش بر خوردار است . در حال حاضر به واسطه تکثیر مصنوعی از نقطه نظر تعدد از گونه روس پیشی گرفته است . از گونه روسی بزرگتر می باشد  و کیفیت خاویاری برتر از وی را نیز دارا می باشد  از نظر ظاهری تا حدی شبیه به هم می باشند گرچه رنگی تیره تر همراه با رنگ دانه های سفید رنگ که تا بینی وی ادامه پیدا کرده وی را از نظر ظاهری از تاس ماهی روس جدا می کند  . وزنی معادل ۶۰ تا ۱۳۰ کیلوگرم دارد و طولی معادل ۱متر تا بیش از ۲متر  که در  فاصله ۱۲ تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد.
  •  
  • تاس ماهی روس یا چالباش در زمره گونه هایی است که در تمامی نقاط دریای خزر یافت می شود  و خاویار ان را نیز به اصطلاح طلایی می نامند که از  رتبه سوم ارزش بر خوردار است و در فاصله ۱۲ تا ۱۶ سالگی به سن تخم دهی میرسد و بالغ می شود . از طولی معادل ۱ تا ۲ متر بر خوردار است  و وزنی معادل ۶۰ تا ۱۰۰ کیلوگرم.
  •   
  • ماهی خاویار شیپ معمولا ماهی مهاجری است که به واسطه تخم ریزی به سواحل ایران می اید و در رودخانه های ابریز دریای خزر تخم گذاری می کند . از عمری معادل ۳۰ سال بر خوردار است ، سبک وزن است  و از تعدد کمی هم بهره می برد ،از نقطه نظر ارزش در رتبه چهارم قرار دارد . با طولی بیش از ۱ متر و وزنی سبک ، در فاصله ده سلگی تا ۱۴ سالگی بالغ می گردد و به سن تخم دهی می رسد .
  •   
  • ماهی اوزون برون  (دراکول) کوچکترین ماهی خاویار دریای خزر می باشد که در ایران به اشتباه کلیه ماهیان خاویاری را به نام وی اوزون برون می نامند .از نقطه نظر کیفی در رتبه اخر قرار دارد چرا که از خاویار ریزتر و ارزانتری بهره می برد . از نظر تکثیر مصنوعی با مشکلاتی مواجه است و تعداد ان نیز در شرایط طبیعی رو به کاهش می رود .در ترجمه نام وی بینی دراز است.در فاصله ۸تا۱۲ سالگی بالغ می شود  . از قامتی معادل ۱ تا ۱.۵متر بهره می برد و وزنی سبکتر در قیاس با دیگر ماهیان این خانواده  در دریای خزر .

همانگونه که در بالا نیز ذکر شد . شما برای استحصال خاویار از یک ماهی به زمانی معادل ۱۲ تا ۱۵ و گاهن ۱۶ سال نیاز دارید . سابق بر این (در شیلات و نه در صید قاچاق)  ماهیان خاویاری را با چکشی لاستیکی مدهوش می کردند تا از ضربات دم وی در امان باشند و سپس نسبت به تخلیه خاویار ان اقدام می کردند و گوشت ان را نیر راهی بازار می نمودند .اما امروزه با استفاده از روش سزارین تخمها را از شکم ماهی خارج می کنند  و مقداری از ان را به واسطه باز اوری مجدد در شکم ماهی باقی می گذارند ،سپس ماهی را به مدت ۳ ماه  در استخرهای مخصوصی ،قرنطینه نگاه می دارند  و پس از این مدت وی را نشانه گذاری کرده و به دریا باز می گردانند . تقریبا تا ۶ بار برای هر ماهی می توانند این کار را انجام دهند .

با توجه به خط قرمز انقراض این گونه روز به روز بر ارزش خاویار و قیمت ان افزوده می شود ،گرچه بسیاری از کشورها  نسبت به پرورش مصنوعی ان اقدام کرده اند اما کماکان، گونه های ازاد ان از ارزشی بسیار قابل توجه بر خوردارند .تجارت خاویار بسیار پر سود است اما با این همه صید قاچاق  و الوده کردن دریای خزر از جانب کشورهای حوزه دریا و بی توجهی به نشانه گذاری و سر پیچی از کنوانسیون سایتیس  در کم شدن گونه های ماهیان خاویاری بسیار تاثیر گذار  بوده است . به طور مثال اذربایجان می باید تا گونه های نشانه گذاری شده را رها سازد اما نه تنها این کار را انجام نمیدهد بلکه با تمکین از شیوه های ابتدایی استحصال خاویار ارزش این کالا را به حد استفاده از گوشت ان کاهش می دهد. لازم به ذکر است که با توجه به نقش ایران  در باز پروری ماهیان خاویاری و مدیریت تکثیر و پرورش  ،تنها کشوری است که می تواند قانونا از این ذخایر بهره برداری نماید و رسما اجازه بهره برداری داشته باشد . قانون شکنی کشورهای حوزه دریا که جای خود دارد ... 

از تمامی ذخایر ماهیان خاویاری جهان ۹۳ درصد از ذخایر، در دریای خزر موجود  است و  مدیریت حفظ و تکثیر و رها سازی  ماهیان خاویاری دریای خزر  نیز با ایران  . ایران سالانه در حدود ۲۰ تا ۲۲ میلیون بچه ماهی خاویاری از گونه قره برون را در دریا رها می سازد و تنها کشوری است که مجازاتهایی سنگین را برای صید قاچاق این گونه وضع نموده است ، مانند جریمه نقدی . حبس . توقیف قایق و ابزار صید و ... به خاطر دارم ۳ سال پیش هر کیلوگرم خاویار عمل نیاورده شده ( ماهی را بگیرید و شکمش را بدرید  خاویار را خارج سازید و ان را به همان شکل عرضه کنید.معمولا صیادان غیر مجاز گوشت را دفن می کنند  )  در بندر انزلی در حدود ۱۶۰ تا ۱۸۰ هزار تومان معامله می گشت . اما نکته انکه  با توجه به ریاست ایران بر  پروژه حفظ ماهیان خاویاری دریای خزر سال گذشته، در امد ایران از این راه بیش از ۴۰ میلیون دلار نبوده،حال انکه در امد صید خارج از ضابطه ی کشورهای حاشیه دریای خزر بالغ بر۲۵۰ میلیون دلار بوده  . بر همین اساس میزان استحصال خاویار از دریای خزر که در سال ۱۹۸۵ ، حدود ۳۰۰۰ تن در سال بوده است در سال ۲۰۰۳ به ۱۴۵ تا ۱۶۰ تن در سال  کاهش یافت  .گرچه در طی همان سال سهم ایران از صید ۱۰ در صد در قیاس با سهم امروزی ۵۰ درصدی بوده است اما قیاس میزان در امد حاصل از فروش جهانی در قیاس با کشورهای حوزه دریای خزر خود  خود جای بحث دارد(یک قوطی ۵۰ گرمی خاویار قره برون  در ایران معادل ۳۵۰۰۰تومان می باشد ) .

 امید  که روزی سفره ایرانیان نیز این ثروت ملی را در خود داشته باشد  و ایرانیان نیز از این خان گسترده نعمت بی بهره نمانند، به امید ان روز که زیاد هم دور نیست : ))) اما  نکاتی کوچک که در  پایین به انها اشاره کرده ام : )) 

  • اگر در سفری به شمال ایران  بچه ماهیان خاویاری را در کنار رودخانه  دیدید در پی گرفتنشان نباشید . به یاد داشته باشیم و هرگز  از خاطرمان نرود  که  این مسافران کوچک می باید سفری ۱۴ تا ۱۶ ساله را طی کنند تا به تخم دهی برسند و بالغ شوند .
  •  
  • عبارت ماهی ازون برون که در ایران به کار گرفته می شود نام تنها یک گونه از این نو ع است  و نمی توان نام ان را بر تمامی گونه ها گذاشت .نام صحیح ماهی خاویار است تا جایی که نسبت به نام ان گونه بی اطلاع باشیم .
+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در دوشنبه بیست و ششم فروردین 1387 و ساعت 18:13 |
به ییوندها مراجعه شود .
+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در شنبه بیست و چهارم فروردین 1387 و ساعت 18:21 |

آشنائي با ميگو و تاريخچه پرورش آن در جهان

 

مقدمه :

            سخت پوستان Shell fish  شامل نرم تنان ،‌ Mollusks و كروستاسه آ Crustaceans ميباشد .
نرم تنان خود شامل صدف خوراكي
Oyster، حلزون هاي دوكفه اي و صدف هاي باريك كه در داخل يك لاك  يا صدف سخت از كربنات كلسيم زندكي كرده و اغلب در يك نقطعه ثابت و بيحركت مي باشند . كروستاسه ها شامل ميگو Shrimp لابستر Labster( شاه ميگو ) ‌و خرچنگ (crabs) ‌است وسطح خارجي بدن آنها از پوست كتيني سخت پوشيده شده كه در سراسر بدن ادامه داشته و بوسيله تعدادي از حلقه هاي سخت كه از طريق يك لايه خارجي نازك و قابل انعطاف كه به يكديگر متصلند ،‌شكل گرفته است . اين لايه خارجي سخت ومحكم از نظررشد ظاهرا”‌يك مانع اساسي محسوب شده ،‌ولي با جدا شدن و افتادن تمام لايه خارجي سخت بدن در
دوره هاي منظم اين مشكل برطرف گرديده ، بنحوي كه زماني كه پوسته كاملا”‌جدا ميگردد ، بلافاصله بدن با جذب آب از پوسته سريعا”‌رشد كرده و پس از متورم شدن ، با اناشتن و ذخيره سازي كلسيم درمدت كوتاهي و توسط باز جذب از پوسته كه از چندين ساعت تجاوز نميكند ،‌مجددا پوسته سخت تشكيل ميگردد و لذا افزايش دفعات پوست اندازي
Moulting رشد تامين ميگردد.

ميگوها جانوراني خونسرد هستند كه مجموعه فعاليتهاي فيزيولوژيكي آنها مطابقت با محيط آبزي دارد . درجه حرارات داخلي بدن با درجه حرارات محيط يكي است . بطور كلي ميگوها در آب هاي كم عمق درياها بين 27 تا 180 متري ودر خليج فارس بين 15 تا 22 متري ودرمناطقي كه از نظر طبقات تحت الارضي سست ونرم باشند . زندگي مي كنند . طول بدن ميگو از 7 تا 15 سانتي متر بوده كه از دو طرف بهم فشرده شده و از دو قسمت سر
و سينه
(
Cephlothorox)‌كه بهم چسبيده و متصل مي باشد و قسمت شكمي يا دم تشكيل شده است قسمت سرو سينه شامل كاراپاس ، روستروم يا خار،‌چشم مركب ، آنتن و آنتنك هاي كوچك ،‌پاهاي حركتي يا
پريوپودها و دهان كه بين مائديبولها قرار دارد،‌كه بلافاصله به مري ومعده ختم ميشود . قسمت سرو سينه از نظر غذائي فاقد ارزش است ومعمولاً پس از صيد از بخش شكمي جدا ميگردد . قسمت شكمي يا دمي شامل شش بند است كه شامل قسمت عضلاني ، گوشتي و خوراكي ميگو است وسطح خارجي آن از قطعات كتيني پوشيده شده
و درقسمت تحتاني وزيرين هركدام پاهاي شناگر يا باله هاي شنا بصورت برگ مانند وجود دارد . ضمنا” ‌انتهاي
دم به دم بادبزني يا باله پره اي ختم ميشود كه شامل تلسون يا خاردمي است . روده در سطح پشتي در داخل گوشت و زير پوسته كتيني امتداد مي يابد . از نظر جنسي ميگوها داراي دوجنس نر وماده و از صفات جنسي خاريج متمايز برخوردارند. درزمان تخم ريزي ميگوهاي ماده ، كيسه اسپرم را ازميگوي نر دريافت كرده و دراندام ماده خود ذخيره مي كند .و وقتي كه آماده تخم ريزي شد ، از كف دريا به سمت بالا شروع به شناي حلقوي
كرده و با حركات شديد پاهاي شناگر ،‌تخمك ها و كيسه هاي اسپرم را رها كرده و به لقاح خارجي كمك
مي كنند . البته تخم ريزي در 2 تا 7 دقيقه معمولا”‌بين ساعت 8شب و 6 صبح انجام ميگردد . هر ميگو قادر
 است بين 200000 تا 2000000 تخم را در دريا رها سازد. معمولا”‌ميگوها در طول سال تقريبا”‌ هميشه تخم ريزي داشته ، ‌ولي بيشترين مقدار آن در اوائل بهار و اواخر تابستان انجام ميگيرد . تخم پس از خارج شدن وطي لقاح خارجي با تقسيم سلولي مراحل مختلفي از قبيل : ‌مرحله ناپليوس ،‌مرحله زوآ‌، مرحله مايسيس و مرحله
post larveaرا  نموده و پس از 120 تا 170 روز به مرحله بلوغ رسيده وروانه بازار مي گردد . بطور كلي ميگوها جانوراني ضعيف و كند ذهن مي باشند ودرخارج از آب بسرعت و درظرف كمتر از 4 دقيقه تلف مي شوند . ميگو نسبت به آب شيرين فوق العاده حساس بوده وادامه زندگي در آن برايش مقدور نيست . از نظر غذائي همه چيز خوار ornivorous
است وبرحسب مراحل رشد از فيتوپلانكتون ،‌جلبك ها ،‌دياتومه ها ،‌لارو نرم تنان ،‌صدف ها و كرم هاي گرد تغذيه مي كند . عمر آنها معمولا”‌12 تا 25 ماه است و رنگ بدن ميگو در بين اعضاء‌ يك گونه هم ثابت نبوده و بسته به شرايط محيط از قبيل :‌درجه حرارت ،‌درجه شوري ،‌نوع غذاي مصرفي ،‌رنگ محيط و ابتلاء ‌به بيماريهاي مختلف ممكن است تغيير كند.

پراكندگي ميگوها و مناطق زيست :

ميگوها گسترش جهاني داشته ودر درياها ،‌آبهاي شور و شيرين از نواحي استوائي تا مناطق قطبي يافت مي شوند . اكثر گونه هاي دريائي در آبهاي كم عمق ، يا نسبتا”‌نيمه عميق و عموما”‌بصورت دسته جمعي زندگي ميكنند . روزها در بستر و زير رسوبات كف دريا مخفي شده و شبها براي شكار طعمه از پناهگاه خارج مي شوند . بهمين دليل صيادان در بيشتر مناطق دنيا شب هنگام جهت صيد ميگو به دريا مي روند . ازنقطه نظر مكان
زيست سه گروه ميگو در آب وجود دارد :

1- گونه هاي موجود در آب سرد وشور معمولا”‌ميگوهاي شمال ميگويند و ارقام عمده صيد اين نوع ميگوها عمدتا”‌مربوط به توليد ميگوي اروپا است ودرنواحي آلاسكا ،‌كانادا ،‌ شمال ژاپن ،‌آمريكا ،‌اروپا شمالي و غير ه صيد مي شود .

2- گونه هاي موجود در آب گرم و شور يا ميگوهاي حاره اي كه بخش اعظم ميگوهاي را تشكيل مي دهد كه
وارد بازار تجارت جهاني مي شود . اين نوع ميگوها در آبهاي ساحلي خليج فارس ، بخش جنوبي ايالات متحده آمريكا سواحل غربي آفريقا ،‌آمريكاي مركزي و نواحي شرقي وغربي سواحل آمريكاي جنوبي و آسيا جنوب شرقي يافت مي شوند.

3- گونه هاي موجود در آب شيرين كه اكثرا”‌ از رودخانه ها و درياچه ها به نواحي استوائي و گرمسيري مي آيند ،‌غالبا”‌در همين نواحي رشد كرده و بزرگ مي شوند ،‌ودرتجارت جهاني از اهميت چنداني برخوردار نمي باشند.

ميگوهاي خليج فارس

امروزه منابع عظيم آبي ،‌علاوه بر تامين بخشي از نياز غذائي كشور هاي پيشرفته ،ا‌ر نظر اقتصادي و سياسي نيز اهميت ويژه اي يافته است . كشور پهناور ايران با حدودد2792 كيلومتر مرز  آبي در جنوب وشمال جزء معدود كشورهائي است كه از اين نعمت سرشار الهي برخوردار است . درياي عمان و خليج فارس اين آبراه سرشار از مواهب خدادادي ،‌با مساحتي حدود 239000 كيلومتر مرز آبي حدود 1800 كيلومتر از دماغه گواتر
آغاز و تا اروند رود ادامه يافته است . آب رودخانه هاي دجله وفرات و كارون به آن مي ريزد و عمق سواحل آن از 20 متر تجاوز نميكند واز اهميت ويژه اي جهت صيد ميگو برخوردار است . با توجه به اظهارات كارشناسان
شيلات تاكنون بيش از 10نوع ميگو در آبهاي خليج فارس صيد و شناسائي شده كه مشهورترين آن لابستر يا شاه ميگو است (‌
Panulirus  homarus) كه وزن آن به حدود يك كيلوگرم مي رسد و درسواحل صخره اي درياي عمان صيد ميشود .

 

 

از انواع ميگوهاي خليج فارس مي توان گونه هاي مشهور زير را نام برد:

1-      ميگوي صورتي                                   Penaeus  semisulcatus               

2-      ميگوي هندي                                    Panaeus  indicus

3-      ميگوي موزي                                     Penaeus  merguiensis    

4- ميگوي سفيد                                      Metapenaeus  affinis

5- ميگوي خنجري                                    Parapenaopsis  stylifera

گونه ميگوي صورتي بالغ بر 80% صيد صنعتي ناوگان صيادي خليج فارس را تشكيل مي دهد و گونه هاي ميگوي هندي و موزي نيز جزء‌گونه هاي غالب صيد در درياي عمان و تنگه هرمز به شمار مي روند . بنابراين بيشتر كارهاي تحقيقاتي ايران بر روي اين 3 گونه استوار است .

تاريخچه پرورش ميگوي در جهان :

قدمت پرورش ميگو نسبتا”‌طولاني است ،‌اما پرورش تجارتي آن به سالهاي نخست دهه 1960 ميلادي وبه كشور ژاپن برمي گردد. ودر كشور آسياي جنوب شرقي از قبيل :‌تايلند ،‌فليپين ،‌اندونزي ،‌سنگاپور ،‌مالزي،‌هند ،‌كشورهاي مكزيك ،‌پاناما،‌كاستاريكا،‌واكوادور،‌پرو پرورش ميگو رشد سريع يافته است . درايران نيز حدود 11سال است كه پرورش ميگو شروع شده و سايتهاي بسيار بزرگي در استانهاي خوزستان ،‌بوشهر ،‌هرمزگان و سيستان وبلوچستان آمده است .

شكوفائي فراوان دراين صنعت به دلائل زير مي باشد:

1-      وجود پروتئين سرشار و مواد معدني بي نظير در گوشت ميگو.

2-      كوتاه بودن زمان تكثير و پرورش و امكان توليد پست لارو به تعداد انبوه.

3-      تقاضاي روزافزون جهاني براي مصرف مواد پروتئيني .

4-      ارز آور بودن فروش لارو زنده و ميگوي بالغ.

 

تهيه و تنظيم : دكتر ايرج نامداري – كارشناس اداره كل دامپزشكي استان فارس

 

منابع:

 1- كتاب كنترل كيفي آبزيان وفرآورده هاي تبديلي آن  اثر دكتر محسن ماجدي 

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در سه شنبه بیستم فروردین 1387 و ساعت 17:33 |

نحوه تكثير تايگر بارب

 

 

بارب نر در بالا و بارب ماده در پایین

نام : تایگر بارب

تانک تکثیر : حداقل 50 لیتر

خصوصیات فیزیکوشیمیایی تکثیر : دما = 28- 27 درجه سانتیگراد – PH = 6.5 – 7.5

نحوه ی تشخیص جنسیت : بالای دهان ( نوک بینی ) بارب نر در زمان بالغ شدن قرمز رنگ می شود و لکه های سیاه روی بدن آن سبز تیره به نظر می رسد ، در صورتی که بینی ماده در زمان بلوغ زرد کمرنگ بوده و قسمتی از باله ی پشت و باله های متصل به شکم آن قرمز رنگ است . ( ممکن است در زمان تولید مثل بینی ماده به طور موقت از زرد به قرمز تغییر رنگ می دهد . )

عموماً هم جثه ی نر ها از ماده ها کوچکتر است .

 کنید . ( اگر دقت  



کنید بارب های باردار را هم بین آنها مشاهده می کنید . )

تایگر بارب نر تایگر بارب ماده

نحوه ی تکثیر بارب ها : برای تولید مثل ، آنها را در یک تانک حداقل 50 لیتری حاوی بخاری ، فیلتراسیون مناسب ، 2 سنگ مرمر ضدعفونی شده و چند گیاه قرار داده که آب آن اندکی اسیدی باشد . ( می توان برای اسیدی کردن آب به ازای هر 8 لیتر یک قاشق چایخوری نمک به آب اضافه کرد . )

دمای تانک تکثیر هم حداقل 25 درجه ی سانتیگراد باشد .

اما دو روز قبل از انتقال ماهی ماده به تانک تکثیر ، نر را در آن قرار داده و سپس ماده را به تانک انتقال دهید . ( شکم ماهی ماده در زمان بارداری به شدت ورم کرده و وجود تخم در آنها محسوس است . )

بارب آماده برای تخم ریزی

تخمگذاری در صبح صورت می گیرد که ابتدا ماهی نر با چرخیدن به دور و زیر شکم ماهی ماده آن را تحریک کرده و سپس ماده را به سرعت تعقیب می کند . ( در این زمان باله ی زیرین شکم نر جمع و تیز می شود . )

بارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزی بارب نر در حال تعقیب بارب ماده

بارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزی بارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزی

برای دانلود یک فیلم از تعقیب و تحریک ماده ها توسط نر ها اینجا کلیک کنید .

 پس از اندکی ماده مغلوب نر شده ولی نر دوباره به تعقیب ماده می پردازد و بارب ماده 1 تا 3 تخم را در حال حرکت رها می کند که بارب نر به سرعت آنها را بارور کرده و دوباره ماده را تعقیب می کند و اینکار را تا زمانی که ماده کاملاً تخم ریزی کرد ادامه می دهد . ( معمولاً تایگر بارب ها بسته به سنشان در هر بار تخم ریزی 200 تا 700 تخم می گذارند . )

لحظاتی پس از تعقیب و گریز و تسلیم شدن مادهبارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزی

بارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزیبارب نر در حال تحریک ماده برای تخمریزی

برای دانلود یک فیلم از تحریک یک بارب ماده توسط چند بارب نر اینجا کلیک کنید .

پس از تکمیل تخم ریزی والدین بی توجه به هم هر کدام به یک طرف تانک حرکت کرده که در این زمان باید آنها را از تانک تکثیر خارج کرد . بعضی تخم ها سفید رنگ به نظر می آیند که می تواند به دلیل بارور نشدن و یا ابتلای آنها به قارچ باشد که برای جلوگیری از آن می توان از محلول ضدعفونی و ضد قارچ استفاده کرد . ( به ازای هر 10 لیتر یک قطره ضد قارچ و به ازای هر 5 لیتر یک قطره ضد عفونی )

اما بچه ها پس از 48 ساعت از بارور شدن تخم ها ، بارب ها به دنیا می آیند که معمولاً 4 تا 5 روز از کیسه ی زیر شکم و محتویات باقیمانده از تخم ها تغذیه کرده و نباید به انها غذا دهید ، اما پس از اینکه آنها به آزادی شنا کردن می توان آنها را با آرتمیا ( تخم میگوی زنده شده ) تغذیه کرد .

نوزادان تایگر پس از یک هفته

پس از اینکه اندازه ی آنها به 2.5 تا 3 سانتیمتر رسید ، می توان آنها را به تانک اصلی منتقل کرد .  

بچه های تایگر

بارب های جوان

منبع : http://aqua-quest.ir/article34.html

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در یکشنبه چهارم فروردین 1387 و ساعت 15:16 |

علم تعيين سن و تعيين ميزان رشد در ماهيان در مديريت شيلاتي بي نهايت مفيد مي باشد. سن و رشد خصوصيات بيولوژيکي مهمي مي باشند که در ارتباط با يکديگر هستند. مطالعه ميزان رشد به تعيين پارامترهاي زير کمک مي کند:
الف) تعيين سن و زمان بلوغ
ب) تعيين زماني که يک ذخيره جديد از ماهيان جوان شروع به تکثير مي کنند.
ج) با مقايسه ميزان رشد در زمانهاي مختلف به متناسب بودن فاکتورهاي محيطي مي توان پي برد.
د) با ارزيابي ميزان رشد امکان انتخاب تورهاي مناسب با چشمه هاي معين براي صيد ماهيان با يک گروه ويژه سني فراهم مي شود.
تعيين سن در ماهيان وابسته به علامت هاي رشد ساليانه بوده که در قسمت هاي سخت بدن ماهيان همچون فلس ها ، اتوليت ها ، خارها ، سرپوش آبششي و ستون مهره ها تشکيل مي گردد.

استفاده از فلس در تعيين سن:

. لازم به ذکر است که در ناحيه تيره هر فلس دواير رسوب کرده از کلسيم نزديک بهم بوده در حالي که در ناحيه روشن فواصل دواير از هم بيشتر مي باشد. مجموع يک ناحيه تيره و يک ناحيه روشن بعنوان رشد ساليانه در نظر گرفته مي شود.
تعداد حلقه هاي روي فلس و سن ماهي
  هيچ حلقه(صفر) کمتر از يکسال
1 حلقه يک سال تمام يا بيشتر از يکسال
2 حلقه 2 سال تمام يا بيشتر از 2 سال و کمتر از 3 سال



حلقه هائي که بيانگر يکسال سن ماهي است به رنگ پر رنگ تري درآمده اند. اما ممکن است حلقه هاي کمرنگ تري بصورت موازي هم وجود داشته باشد که نشانگر فعاليت رشد ماهي ها است اما اين حلقه ها را حلقه هاي فرعي گويند که در تعيين سن مهم نمي باشند.

 

( متتعيين سن بطور مستقيم:
در اين روش مي بايست زمان تولد ماهي را دانست و لارو ماهيان را در يک تانک يا استخر قرار داده و علامتگذاري کرد و بعد در محيط طبيعي شان مثل دريا رودخانه و .... رهاسازي شوند و در فواصل زماني معين از آنها برداشت کرده و ميزان رشد آنها را در ارتباط با زمان اندازه گيري کرد اما ايراد اين روش در اين است که ممکن است ماهيان علامتگذاري شده مجددا صيد نگردند و اين روش مستلزم صرف وقت و هزينه بسيار است.

منبع : www.aeshilatahvaz.blogfa.com

در ماهیان استخوانی بدون فلس که اتولیتهای مناسبی هم برای تعیین سن ندارند بایستی از ساختارهای دیگر بدن جهت تعیین سن استفاده کرد. ۱- فلس تکنیک های جمع آوری ، تمیز کردن، آماده سازی فلس ها: از آنجایی که فلسها نسبت به ساختارهای سخت دیگر در بدن ماهیان کثیرالانتشارترند بیشتر از سایر قسمتهای بدن برای تعیین سن استفاده می شوند از طرف دیگر فلسها راحت تر جمع آوری و قرائت می شوند. معمولاً برای تهیه فلس جهت تعیین سن از فلسهای ناحیه میانی و جانبی بدن استفاده می شود. اکثراً از ناحیه میانی بدن و زیر باله پشتی و بالای خط جانبی به جهت اینکه دارای فلسهای متقارن و بزرگ، با خطوط منظم و مشخص است استفاده می شود. برای مطالعه سن از روی فلسها باید فلسها از قسمتهای مختلف بدن جدا شود و نتایج بدست آمده از آنها باهم تطبیق داده شود تا بتوان مناسب ترین منطقه را برای برداشتن فلس تعیین کرد. از آنجایی که ممکن است اندازه و مورفولوژی فلسها با هم متفاوت باشد باید از چندین فلس برای این کار استفاده کرد زیرا برای مثال ممکن است یک خط سالیانه از یک فصل بطور مشکوک ظاهر شود ولی در فلس دیگر واضح باشد. بعلاوه چون امکان تجدید فلسهای از دست رفته وجود دارد، ممکن است فلسهای جدید که خطوط سالیانه متفاوتی دارند جایگزین شده باشند. پس از کنار زدن مکوس و مواد زائد روی فلسها با فشار در جهت دم ماهی به کمک انبر با حرکتی سریع و محکم فلسها جدا می شوند. فلسها را در پاکتهای کاغذی مخصوصی که حاوی اطلاعات بیومتریک ماهی است قرار می دهند. روی فلسها نباید موادی باقی مانده باشد. همچنین فلسها نبایستی به هم چسبیده باشند. اگر نیاز به تمیز کردن فلسها باشد می توان از آب گرم یا محلول پتاس سوز اور یا چند بار شستشو با الکل ۹۵ درصد و یا موادی که پس از شستشو با آب برطرف می شوند استفاده کرد. جهت آماده سازی فلسها روشهای مختلفی وجود دارد: ۱- تهیه کپی های مثبت یا منفی با استفاده از ورقهای نرم سلولوئیدی ۲- قرار دادن فلسها در سطحی بین شیشه و اسلاید و فشردن آنها توسط باندهای شیشه ای وخشک کردن آنها ۳- استفاده از ورقهای دوبل پلاستیکی برای ایجاد اثرات فلس برروی آنها بدون استفاده از گرما، فشار و مواد شیمیایی استفاده از اثرات فلس نسبت به روشهای فوق جهت تعیین سن مزایایی دارد که از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد: ۱- این علائم روشن هستند حتی اگر فلس اصلی چنین شرایطی نداشته باشد. ۲- اثرات فلس بزرگتر بوده و بوسیله نور عبوری دیده می شوند. ۳- امکان مطالعه چندین فلس بطور همزمان وجود دارد. معمولاً روی فلسها یک سری خطوطی دیده می شود که که از مرکز فلس بطرف لبه کشیده می شود که به آنها کانالهای شعاعی (Radius) گفته می شود که باعث انعطاف پذیری آنها بخصوص در فلسهای ضخیم می شود. اصولاً روی فلسها دوایر متحدالمرکزی وجوددارد که هرساله در نتیجه تغییر آهنگ رشد ایجاد می شوند. در فصول سرد سال به علت کاهش سرعت رشد این خطوط به هم فشرده تراست که باعث می شوند در مطالعه فلسها یکسری نواحی روشن و تیره بصورت متناوب دیده شود(پرافکنده حقیقی،۱۳۷۶). یک منطقه تیره به همراه یک منطقه روشن معرف یک سال از عمر ماهی است. البته روی فلسها یکسری خطوط دیگری هم به چشم می خورد که نسبت به حلقه های سالیانه وضوح کمتری دارند که به آنها حلقه های اضافی گفته می شود این حلقه ها در نتیجه تغییرات غیر دوره ای در رشد ماهی در طول سال بوجود می آیند مانند تغییر در تراکم مواد غذایی. برای تعیین سن معمولاً از دو نوع فلس شانه های(کتنوئید) و دایره ای(سیکلوئید) استفاده می شود که بخش مورد مطالعه در هر دو فلس قسمت قدامی فلس است. ۲- اتولیت ماهیان فاقد گوش خارجی و میانی بوده و تنها دارای گوش داخلی هستند که به نام لابیرنت (Labyrinth) خوانده می شود که بجز عمل شنوایی در اعمال تعادلی نیز دخالت دارند. بخش تحتانی گوش داخلی دارای سه حفره است که درون آنها سنگریزه های شنوایی یا اتولیتها قرار دارند. جنس اتولیت ها از کربنات کلسیم بوده و همانند فلس ماهیان دارای تزئینات دایره ای هستند که معرف سن ماهی است. گوش داخلی دارای سه جفت اتولیت به نامهای Sagita, Lapillus, Asteriscus می باشد. در مطالعات اتولیت از Sagita که بزرگترین سنگریزه شنوایی است استفاده می شد ولی جدیداً هر سه جفت اتولیت در شمارش و مطالعه علائم مربوط به سن مورد استفاده قرار می گیرند. طرح والگوی شکل گیری حلقه ها روی اتولیت همانند ساختارهای دیگری است که برای تعیین سن استفاده می شوند به این معنی که به موازات رشد ماهی این اعضا هم رشد کرده و با تغییر آهنگ رشد یکسری خطوط و حلقه هایی روی آنها تشکیل می شود که در تعیین سن کاربرد دارند. رشد جسمی ماهی و رشد اتولیتها همانند زنجیر به هم مرتبط می باشد. اتولیتها اولین ساختارهای آهکی هستند که در مراحل جنینی تشکیل می شوند این ساختارها در تمام طول حیات ماهی بدون تغییر باقی می مانند البته ممکن است در شرایط نامناسب بازجذب شوند. اتولیتها حکم جعبه سیاه هواپیما را دارند که حاوی اطلاعات گذشته ماهی است بخصوص به مطالعه مراحل حیات اولیه ماهی کمک شایانی می نماید. اتولیتها حاوی اطلاعات روزانه ماهی می باشند. علائم روزانه روی اتولیت بصورت نوارهای روشن و تیره مشخص شده است که اصطلاحاً آنها را DGI (Daily Grow Increament) می نامند. مناطق روشن معمولاً پهن تر از نوارهای تیره هستند. مناطق روشن مربوط به دوره روشنایی روزانه با درجه حرارت بالای آب می باشد که اصطلاحاً ناحیه «برتری کلسیم» هم خوانده می شود. مناطق تیره مربوط به رژیم شبانه یا سردی آب است که به ناحیه «برتری ماتریکس» معروف است. رشد اتولیتها در ارتباط با متابولیسم داخلی کلسیم و تولید اسید آمینه بوده و اولین علائم رشد معمولاً بعد از جذب کیسه زرده بر روی آنها ظاهر می شود. ناحیه مربوط به رشد سریع پهن تر بوده و علائم و تزئینات روی آن به خوبی مشخص هستند ولی در دوره رشد کند میکروکریستالها با فاصله کمتر و فشرده تر قرار می گیرند. چنانچه مطالعه علائم روزانه مورد نظر باشد بهتراست که از ماهیان جوانتر برای اینکار استفاده شود. مهمترین فاکتور در شکل گیری علائم روزانه عبارتند از درجه حرارت آب، نور، دسترسی به غذا و PH که از این میان مهمترین نقش را حرارت ایفا می کند به گونه ای که در ماهیانی که در درجه حرارت نسبتاً ثابتی نگهداری می شوند تشخیص دو ناحیه روی اتولیت مشکل است. ۳- خارها و شعاع باله ها در ماهیان استخوانی بدون فلس که اتولیتهای مناسبی هم برای تعیین سن ندارند بایستی از ساختارهای دیگر بدن جهت تعیین سن استفاده کرد. در Cat fish برای این کار معمولاٌ از بین خارهای سینه ای و مهره ها این انتخاب صورت می گیرد. اما خارهای سینه ای نسبت به مهره ها ارجحیت دارند چرا که جمع آوری آنها نیاز به کشتن ماهی ندارد همچنین جمع اوری آنها در آزمایشگاه سریع تر بوده و حلقه های اشتباه کمتری در برشهای آن وجود دارد. البته ممکن است سن کمتر از سن واقعی تخمین زده شود. تنها عیب استفاده از خارهای سینه ای این است که در ماهیان مسن تر ممکن است حلقه ها تیره و تار شوند. برای بعضی از ماهیان از قبیل Suchers وSturgeon بهترین ساختمان برای تعیین سن شعاع باله می باشد. دو روش برای جدا کردن خارها (چپ یا راست) به کار می رود. اولین روش پیچاندن همزمان و شل کردن خارهاست که در محل مفصل به طرف دم ماهی صورت می گیرد. دومین روش بدین شکل است که ماهیان بزرگ خار را با انبردست (در ماهیان کوچک بوسیله انبرکهای مخصوص) محکم گرفته و بطرف بیرون می کشیم تا بندها شل شوند. خارهای چپ را مطابق با حرکت عقره های ساعت و خارهای راست را مخالف حرکت عقربه های ساعت می چرخانیم. در مورد ماهیان بزرگ ممکن است بریدن عضلات دور خارها لازم باشد. بایستی خارها را قبل از نگهداری در پاکت در هوای آزاد خشک کرد. برای تهیه شعاع باله آنرا درست زیر محل مفصل به کمک قیچی یا انبر جدا می کنیم. بافتهای غشایی اضافی را با خراشیدن از آن دور می سازیم. سپس برای پاک کردن باقیمانده بافتها از مواد تمیز کننده خانگی استفاده کرده آنها را در هوای آزاد خشک کرده و نگهداری می کنیم. برش و آماده سازی خارها و شعاع باله ها: برای برش تیغه ها تعیین محل مناسب که دربرگیرنده حلقه های سالانه باشد مشکل است. ضخامت برشها به فاکتورهای زیادی بستگی دارد اما بطور معمول نازک ترین برشها بهترین دید را خواهند داشت. شعاع باله ها معمولاً در انتهای شیار پائینی برش داده می شوند. برشها را می توان روی لامهای شیشه ای یا پلاستیکی نگهداری کرد و به مطالعه آنها پرداخت. به غیر از فلس، اتولیت و شعاع باله ها دیگر بخشهای اسکلتی بدن ماهی مانند ستون فقرات، سرپوش آبششی حتی مهره ها برای تعیین سن بکار می روند. تمام این ساختارها دارای حلقه های رشد هستند زیرا رسوب متفاوت نمکهای کلسیم و تعدادی از حلقه ها را دارند که به سن ماهی ارتباط دارد. به هر حال مطالعه این قسمت های اسکلتی معمولاً در حالت تازه عملی تر است. با استفاده از کلیه اندامهای سخت ذکر شده و پاره ای محاسبات می توان سن ماهی را تعیین کرد برای این کار از روشهای بسامد طولی و ترکیب سن وکلیدهای طولی- سنی استفاده کرده و در نهایت رشد و سن را بطور قطعی تخمین می زنند. در روش بسامد طولی اصول روش اینست که طولهای ماهی از یک سن به شکل یک توزیع طبیعی منجر می شوند. اطلاعات نمونه برای تمام جمعیت گونه مورد مطالعه در یک کاغذ نمودار کشیده می شود و از طریق ترسیم طولهای احتمالی در سنهای مختلف، رشد متوسط در یکسال مطالعه می شود. البته این روش فقط برای گونه هایی که یک تخمریزی محدود فصلی دارند قابل استفاده است. ترکیب یا تناسب مختلف گروههای سنی در نمونه بدس آمده یا در جمعیت یک ترکیب سنی نامیده می شود. ترکیب سنی معمولاً بوسیله محاسبه تمام گونه های یک صید محاسبه می شود. ممکن است رشد افزایش در اندازه یا همراه با افزایش سن تعریف شده باشد. افزایش در اندازه یا وزن در طول فواصل زمانی متوالی اندازه گیری شده هنگامیکه بعد (طول یا وزن) یک ماهی بخصوص رسم می شود در برابر زمان(سن)، نمودار، یک طرح نموداری منحنی رشد را نشان می دهد. رشد قطعی میانگین کل رشد در هر سن می باشد و معمولاً برای هر گروه سنی ترسیم می شود. از سوی دیگر رشد ویژه، افزایش رشد در هر فاصله زمانی است و دلالت بر درصد رشد در شروع فاصله زمانی دارد. در حقیقت از تقسیم اختلاف لگاریتم طول ثانویه و اولیه به تفاوت مدت زمان تغییر طول ثانویه و اولیه رشد ویژه قابل محاسبه خواهد بود. پیشینه پردازی پیشینه پردازی روشی برای برآورد اندازه ماهی در سنین پائین تر می باشد.در این روش وجود یک ارتباط متناسب بین طول ماهی و مقدار افزایش اندازه ساختمانهای مورد بررسی مورد نظر می باشد. برای این کار برشهایی را از شعاع باله ها و خارها تهیه می کنند که بطورکامل حلقه ها را نشان دهد. برای اندازه گیری قطر یا شعاع هر حلقه از مرکز تا لبه بیرونی هر حلقه بلندترین محور انتخاب می شود. دو روش مناسب در این زمینه تکنیکهای متقارن و رگرسیون هستند.

تهیه و تنظیم: سارا صحیحی بنیس

منبع: پایان نامه دوره کارشناسی با موضوع روشهای تعیین در برخی سن آبزیان پایگاه اطلاع رسانی شیلات ایران ماهی

 

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در پنجشنبه هفدهم آبان 1386 و ساعت 10:56 |
 

برای اطلاعات بیشتر به کتاب   تکثیر و پرورش ماهی قزل آلا و آزاد ماهیان

مولف : دکتر حسین عمادی  مراجعه شود .

ماهيان سرد آبي :

ماهيان كه در ميانگين حرارتي 7 تا 17 درجه سانتيگراد به خوبي رشد مي كنند را تحت عنوان ماهيان سرد آبي شناسايي مي نمايند بيشتر اين ماهيان را خانواده آزاد ماهيانsalamonidae بوده و مشتمل بر ماهيان آب شيرين و ماهيان مهاجر موجود در نيم كره شمالي مي باشند.

امروزه گونه هاي مختلف ماهيان در كشورهايي كه داراي شرايط آب و هوايي مناسب رشد اين ماهيان در كشورهايي كه داراي شرايط آب و هوايي مناسب رشد اين ماهيان مي باشند پرورش داده مي شود. گوشت اين ماهيان بسيار لذيذ بوده و از نظر اقتصادي از جمله ماهيان با ارزش خوراكي محسوب مي گردند.

اغلب گونه هاي مختلف آزاد ماهيان در اين دسته جاي گرفته تقريبا بيشتر انواع اين ماهيان به منظور حفظ ذخاير منابع آبي صيد ورزشي توليد گوشت تكثير و پرورش داده مي شوند.

از اختصاصات ويژه اين ماهيان وجود دندان در دهان فلسهاي ريز نقره فام دهاني نسبتا بزرگ ، باله مخرجي كوتاه، يك باله چربي كوچك، در روي ساقه دمي همو سرك است.

قزل آلاي رنگين كمانoncorhynchus  mykiss    :

نام علمي ماهي قزل آلاي رنگين كمان salmo  gairdneri richبوده است كه با توجه به شباهت تاكسونوميك آن به گونه oncorhynchus  mykiss يا آزاد ماهيان كبير به تبديل و مورد تصويب دانشمندان قرار گرفت.

قزل آلاي رنگين كمان در سراسر جهان منتشر گرديده و بدون شك بعد از ماهي كپور عمده تر ين و قديمي تر ين ماهي پرورش محسوب مي گردد و همچنين اين ماهي يكي از مهمترين ماهيان براي صيد ورزشي قلمداد مي گردد.

عليرغم تحقيقات وسيع و همه جانبه اي كه در سطح جهاني بر روي اين ماهي صورت گرفته است ، ماهي شناسان در خصوص نام علمي اين ماهي اتفاق نظر نداشته اند و تاكنون بيش از 30 نام علمي براي اين ماهي پيشنهاد گرديده است.

حدود 80 سال قبل ريگان Raygan پيشنهاد داد كه ماهيان قزل آلاي وابسته به اقيانوس كبير با توجه به اندازه و شكل بين دو چشم آنها رده بندي گردد( كيابي -1372)

تجارب قبلي دانشمندان نيز حاكي از آن است كه DNAميتو كندري زل آلاي رنگين كمان شباهت زيادي بهDNA ميتو كندري ماهي آزاد اقيانوس كبير در مقايسه با ماهي آزاد اقيانوس اطلس دارد . اين شباهت به شاه ماهي آزاد اقيانوس كبير حتي به مراتب بيشتر از شباهت آن بهDNA ميتو كندري ماهي قزل آلاي قهوه اي است.

در سال 1988 جامعه شيلاتي آمريكا  American  fisheries  society نام جنس را براي ماهي قزل آلاي رنگين كمان پيشنهاد داد . پس از اينكه معلوم شد ماهي قزل آلاي رنگين كمان تقريبا تمامي ويژگيهاي ماهي آزاد كامچاتكا را دارد نام علميoncorhynchus  mykiss براي آن پيشنهاد گرديد تا جاي نام علمي Salmo  gairdneri rich را بگيرد .

  برخي از ويژگي ها و خصوصيات ماهي قزل آلاي رنگين كمان:

1- ماهي قزل آلاي رنگين كمان به مراتب آسانتر از قزل آلاي خال قرمز نسبت به محيط سازگاري حاصل نموده تمايل بيشتري به اهلي شدن داشته و از غذاي دستي آسانتر استفاده مي نمايد.

2- اين ماهي به درجه حرارت هاي بالا و كمبود اكسيژن مقاوم بوده و در آبهايي كه به اندازه كافي تجديدي گردد مي تواند درجات 20 الي 22 درجه سانتي گراد را تحمل نمايد.

3- قزل آلاي رنگين كمان نسبت به بيماريها و بخصوص بيماريfurunculosis به مراتب مقاومتر مي باشد .

4- نمو تخم در مدت كوتاهتر انجام شده و رشد آن سريعتر است. اين ماهي گوشتخوار مي باشد فلذا ماهيان كمتري را شكار مي نمايد اين ماهي از انواع كرمها و نرم تنان تغذيه ميكند و اين موجودات را در بستر آبگير جستجو مي نمايد .از همين طعمه ها براي صيد ورزشي استفاده مي كنند .

5- اين ماهي داراي رشد سريع مي باشد و در صورتي كه خوب تغذيه شوند و در يك سالگي به وزن 100 گرم و در سالگي به 250 الي 300 گرم و در چهار سالگي به 40 الي 45 سانتي متر مي رسد حداكثر وزن آن به 7 كيلو و حد اكثر طول گزارش شده به 70 سانتي متر است. اين ماهي نسبت به whirling  diseaseبيماري حساس مي باشد و گوشت آن از حيث كيفيت نازلتر از گوشت قزل آلاي خال قرمز مي باشد.

6- ماهي قزل آلاي رنگين كمان مناسب تر ين ماهي سرد آبي جهت پرورش مي باشد بطوريكه آسانتر به غذاي دستي عادت كرده و نسبت به درجه حرارت و كيفيت آب كمتر حساس مي باشد و بدين جهت در سراسر دنيا اساسي تر ين ماهي آزاد مورد پرورش جهت تغذيه مي باشد. از اين ماهي مي توان جهت ماهي دار كردن آبگير هاي طبيعي استفاده نمود .

مهاجرت:

خيلي از ماهيان آب شيرين ساكن مي باشند اردك ماهي در يك منطقه محدود اقامت مي كند مخصوصاً در دوران جواني . يك دسته سيخ باله يا يك جفت لاي ماهي اغلب در محل مورد علاقه خود براي مدتهاي طولاني باقي مي مانند و معمولاً به هر سنگ و مخفيگاه در آن منطقه آشنا مي باشند . ماهيان مهاجر در مقايسه به سفرهاي طولاني دست مي زنند مخصوصاً قبل يا بعد از فصل توليد مثل گروههايي از ماهيان جهت تخم ريزي به بالي رودخانه مهاجرت مي كنند عده اي به پايين رودخانه . ماهيان خاوياري آزاد به بالاي رودخانه مي روند علت مهاجرت ماهي ها هورمون هايي است كه توسط بلوغ غدد جنين ترشح مي شود. آنها در اين هنگام داراي احساسات جديدي ميشند . بصورتي كه ديگر قادر به تحمل محيط اطراف خود نبوده و نياز مبرمي به عوض كردن جايگاه خود را دارند اين ماهيان جهت پيدا كردن مكانهاي مناسب دست به مهاجرت مي زنند .

آزاد ماهيان و از جمله ماهي قزل آلا ي رنگين كمان قدرت فوق العاده اي در به خاطر سپردن محيط آبهاي محل تولد خود دارند .

بطور كلي زندگي ماهي قزل آلا ي رنگين كمان شبيه ماهي قزل آلا مي باشد دوره تخم ريزي از اواخر زمستان تا اواخر بهار بوده و تعداد تخم ها بين 1 تا 5 هزار عدد مي باشد بچه ماهيان تقريبا زماني كه 15 سانتي متر طول دارند داراي 11-12 عدد لكه هاي تيره رنگ بر روي بدن مي باشند( جنسيت و توليد مثل)2/17

مشاهداتي كه در خصوص قزل آلاي رنگين كمان و قزل آلاي خال قرمز انجام گرفته است گوياي اين نكته مي باشد كه قزل آلاي رنگين كمان ، قزل آلاي خال قرمز را از محل خويش دور مي سازد . اين ماهي مناطقي از رودخانه را انتخاب كرده و تحت تسلط خويش قرار مي دهد.

قزل آلا ي رنگين كمان در مقابل تغييرات درجه آب اكسيژن آب زياد حساس نمي باشد در صورتيكه ماهي قزل آلاي خال قرمز نسبت به تغييرات فوق الذكر و همچنين نوسانات مواد غذايي حساسيت خاصي از خود نشان مي دهد . اين ماهي بعد از سازش تدريجي مي تواند به خوبي در آب اقيانوس زندگي كند .

امروزه پرورش اين ماهي در دريا در سبد هايي محصور صورت مي گيرد كه جمعيت هايي از ماهي ها از همين سبدها فرار كرده به دريا راه يافته اند قزل آلا ي رنگين كمان در شرايط طبيعي در آب شيرين و مناطق معتدل كه حرارت در تابستان حدود 12 درجه سانتي گراد است زندگي مي كند اين ماهي در شرايط خوب پرورش مي تواند نوسانات صفر تا 25 درجه سانتي گراد را تحمل نمايد.

تاكنون مطالعات بسيار زيادي بر روي اصلاح نژاد قزل آلاي رنگين كمان صورت پذيرفته است. 

جنسيت و توليد مثل:

جنس نر و ماده قزل آلاي رنگين كمان از لحاظ ظاهري شبيه به هم مي باشد فصل توليد مثل با بلوغ جنسي رنگ نرها غليظتر ده و تغييرات قابل ملاحظه اي در نرها ايجاد مي شود در خارج از فصل تخم ريزي غدد جنس كاملاً كوچك هستند و فقط با نزديك شدن فصل توليد مثل بزرگ شده و كيسه مواد تخم و اسپرم را به وجود مي آورد

نكته : با اين كه بلوغ غدد جنسي توسط هورمونها كنترل مي شود ولي قبل از انجام تخم ريزي آب بايد داراي دماي مناسب باشد.

تخمك ها و اسپرم ها آزادند و در آب رها شده و لقاح در آنجا صورت مي گيرد و تخم شفاف كه كمي از آب سنگينتر بوده و قدري چسبناك هستند تا توانند به سنگها و گياهان متصل شوند را به وجود مي آورند.

قابليت رشد و مقاومت ماهيان اصلاح شده افزايش يافته است بطوري كه آنرا براي پرورش مصنوعي و با غذاهاي كنتسانتره بخوبي مهيا ساخته است محل طبيعي زندگي اين ماهي در قسمتهاي علياي رودخانه ها و درياچه هاي خنك و در محيطي كه سرشار از اكسيژن و غذاي كافي است مي باشد.

اين ماهي ظريف، عصبي،  فوق العاده چالاك است . داراي عكسس العمل هاي شديد مي باشد گوشت اين ماهي فوق العاده لذيذ و خوش طعم و داراي رنگي زيبا مي باشد كه اين مطلب باعث علاقه ماهيگيران ورزشي به اين ماهي شده است. 

رنگ بدن :

پوست و اندام شفاف و گلگون و از فلسهاي ريزي پوشيده شده است رنگ آن در رودخانه هاي مختلف تغيير مي كند و در رودخانه هايي كه در سايه واقع گرديده است بسيار تيره رنگ مي گردد.

از اهم مشخصات ديگر آن داشتن دندان هاي ريز در دهان و باله چربي بالاي ساقه دمي است.

ماهياني كه معمولاً در لايه هاي بالايي آب زندگي مي كنند داراي بدن و فلسي نقره اي هستند . اين رنگ به خاطر انعكاس نور از بلورهايي بي رنگ و ميكروسكوپي به نام كوانينCUANIN  است . اين بلورها در واقع محصول فرعي يك سوخت و ساز شيميايي است كه در زير فلس يا در لايه مخصوص رنگ در پوست ايجاد مي شود ماهيان نيمه شفاف مثل كفالها فاقد اين ماده فلسهايشان مي باشند.

دانه هاي رنگي قرمز زرد و سياه هزاران سلول رنگي Chromtophore تجمع يافته اند . اين دانه به توسط عمل انقباض يا انبساط به هم نزديك يا از هم  دور مي شوند و اين فرآيند اساس قابليت تغيير رنگ در ماهي مي باشد . غلظت رنگ در ماهيان به خط سلول رنگي و تراكم دانه در هر سلول بستگي دارد.

  اكوسيستم مناسب جهت پرورش ماهي:

اين ماهي در جاهايي كه بستر شني و آب شفاف ، سرد ، سرشار از اكسيژن مي باشد اقدام به تخم ريزي مي نمايد . قزل آلا ي رنگين كمان مي تواند حرارت بالاتر و اكسيژن كمتر را نسبت به ساير آزاد ماهيان تحمل نمايد و در شرايط يكسان ، رشد سريعتري نسبت به قزل آلاي قهوه ا ي دارد

تخمهاي قزل آلا در 82 روز و 5 درجه كامل مي شود اما همين عمل در حرارت 10 درجه 41 روز طول مي كشد با دو برابر شدن دما همين 20 درجه فقط در مدت 5 روز كامل مي شوند.

قزل آلا ي رنگين كمان ديرتر از ماهي قزل آلاي خال قرمز تخم ريزي مي نمايد.

البته امروزه واريته هايي حاصل گرديده كه تخم ريزي آنها حتي جلوتر شروع مي شود . بهترين درجه حرارت براي رشد و نمو و سلامت طبيعي آن 12 سانتي گراد است (7 تا 9 دكتر عمادي) حال آنكه عالي ترين گرما براي رشد و نمو اقتصادي آن در صورت مناسب بودن كيفيت آب بين 15 تا 20 درجه سانتي گراد ( عمدتا 17 درجه سانتي گراد ) مي باشد.

فصل تخم ريزي قزل آلا نسبت به محل و درجه حرارت متفاوت مي باشد ماهي قزل آلاي رودخانه اي و قزل آلاي قهوه اي در پاييز و ماهي قزل آلاي رنگين كمان در بهار تخم ريزي مي نمايند . در برخي از رودخانه ها ي كاليفرنيا كمتر ماهي داز سال مي باشد كه حداقل نوعي ماهي قزل آلا يا ماهي آزاد تخم ريزي نكند.(عمادي)1360

فصل و زمان تخم ريزي را مي توان به طرق مختلف جلو انداخت اين روشها شامل تخم گيري گزينشي – مصرف نور مصنوعي با كنترل زمان تابش –و تزريق هورمون هيپوفيز مي باشد .

تخم گيري گزينشي حائز اهميت فراوان بوده و از اين طريق توانسته اند قزل آلاي رنگين كمان بهاره نژاد هات كريك Hotcreek را توليد كنند .

احتمالاً هيچ عاملي در تنظيم نمو جنين و رشد آن به اندازه درجه حرارت مهم نمي باشد . تجربه نشان داده است ماهي قزل آلا ي رنگين كمان در درجه حرارت ثابت 5/15 درجه سانتي گراد هر ماه 5/2 سانتيمتر رشد مي كند و در حرارت 2/7 درجه سانتي گراد كمتر از 625/. سانتي متر در ماه رشد مي كند .

ماهي قزل آلاي يكساله و بالغ مي تواند درجه حرارت بيشتر از 20 درجه سانتي گراد را براي مدتي بدون آنكه متحمل آسيب شود به خوبي پشت سر بگذارد .به منظور توليد تخم خوب ماهي قزل آلا ي رنگين كمان بايستي حداقل 6 ماه قبل از – تخم ريزي در اينكه بيشتر از 30/13 درجه سانتي گراد و ترجيحا بيشتر از 2/12 درجه سانتي گراد نباشد نگهداري شود(عمادي1360)

براي توليد ماهي قزل آلا ي رنگين كمان با سرعت رشد زياد و تخم ريزي در سن 2 سالگي در 16 ماه اول بايستي آنها را در درجه حرارت نسبتا ثابت 15 درجه سانتي گراد نگهداري كرده و هنگام رسيدن به سن بلوغ حرارت را به حداكثر 2/12 درجه سانتي گراد كاهش داد.

 

تغذيه ماهي :

بسياري از ماهيان سرد آبي و معتدله داراي روده اي كوتاه مي باشند اين خاصيت مربوط به ماهيان گوشتخوار و همه چيز خوار است . اين ماهيان به رژيم غذايي غير زنده يا مصنوعي نيز عادت مي كنند كه البته در خصوص آزاد ماهي درياي خزر(Salmo  troutta  caspius) اين تغيير رژيم به سختي امكان پذير است بطوريكه حتي ماهي غير زنده را هم نمي خورند .

گوشتخواري اين ماهيان سبب مي شود تا رژيم غذايي آنها از لحاظ پروتئين هاي حيواني غني باشد و به همين علت تغذيه اين ماهي گران تمام مي شود .

ماهي قزل آلا فقط مقدار كمي از مواد نشاسته اي قابل هضم را مورد استفاده قرار مي دهد ولي مواد چربي بهتر مورد استفاده قرار مي گيرد.

در بعضي از گونه هاي آزاد ماهيان و قزل آلاي درياچه اي مواد چربي ممكن است به عنوان منبع انرژي تا 20درصد از وزن خشك را به جاي پروتئين و كربو هيدراتها تشكيل دهد.

روشهاي پرورش :

 اين ماهي به روش مونو كاپو ( سيستم روش يك گونه اي ) ، پلي كاپو ( سيستم پرورش چند گونه اي ) به عنوان مثال پرورش همراه گياه برنج در شالي زار هاي مازندران صورت مي گيرد

منبع : http://marinebiology.blogfa.com/

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در سه شنبه پانزدهم آبان 1386 و ساعت 11:3 |

ماهي حلوا سفيد با نام انگليسي silver pomfret و نام علمي pampus argenteus كه در كويت زبيدي ناميده مي شود ، داراي ارزش غذايي بالايي است كه در سراسر جهان مشتريان فراواني دارد . اين ماهي همچنين داراي پراكندگي وسيعي در مناطق مختلف جهان از درياي شرق چين در آسياي جنوب شرقي و اقيانوس هند تا خليج فارس دارد . در سالهاي اخير به علت بهره برداري بيش از حد ذخاير اين گونه در آبهاي طبيعي ، كاهش شديدي در ذخاير آن در كويت و ساير مناطق جهان ايجاد گرديده است . عليرغم كاهش ايجاد شده در ذخاير طبيعي اين گونه و افزايش قيمت آن تحقيقات اندكي بر روي توسعه تكنولوژي هچري و پرورش اين گونه در سالهاي اخير انجام گرديده است .

                                                

                                                       


در ژوئن سال 1997 در يك تلاش مقدماتي براي توسعه هچري و تكنيكهاي پرورش لارو بخش آبزي پروري شيلات و اقيانوس شناسي موسسه تحقيقات علمي كويت براي اولين بار در جهان در پرورش لارو و توليد بچه ماهي حلوا سفيد در شرايط كشت در هچري به موفقيت هايي دست يافت كه با استفاده از تخم كشي از مولدين وحشي كه به وسيله تورهاي گوشگير سطحي صيد گرديده بودند ، تعداد 45 قطعه لارو بصورت موفقيت آميزي تا مرحله بچه ماهي نورس پرورش داده شدند0
متعاقب اين موفقيت كسب شده در مورد پرورش لارو در سال 1997 ، يك پروژه تحقيقاتي 5 ساله با بررسي امكانات فني كشت ماهي حلوا سفيد در كويت از آوريل 1998 آغاز گرديد . ازآن پس تاكنون اين پروژه توانست بطور موفقيت آميزي چندين هزار بچه ماهي انگشت قد ماهي حلوا سفيد را براي پرورش در نرسري و محيطهاي پرورشي توليد نمايد و تكنيك هاي پرورش لارو براي پرورش بازاري توسعه يافت0 در حال حاضر تلاشهاي مستمري براي توسعه مولدين پرورشي براي تكثير در شرايط كنترل شده پرورشي نيز در دست اقدام مي باشد.

عملكرد هچري :
منبع كنوني براي پرورش لارو استفاده از تخم هاي گرفته شده از مولدين وحشي است . نرها و ماده هاي كاملا رسيده در مدت ژوئن تا سپتامبر در آبهاي ساحلي كويت در اعماق حدود 5 تا 20 متر يافت مي شوند . آنها با تورهاي گوشگير سطح، در زمان جز ر و مدهاي بلند هنگام ماه نو و كامل در ساعات روز صيد مي گردند . در مدت دوره تخمريزي ، دامنه دماي سطحي آب دريا بين
C º 33-28 و شوري بين 39-35 قسمت درهزار مي باشد .
پيك تخمريزي در ژوئن – جولاي ، هنگامي كه دماي آب در حدود
C º 29-28 است ، مي باشد . ماده هاي كاملا رسيده با تخم هاي آزاد سيال و آبدار ، بين ساعت هاي 15 تا 18 در هنگام جزر يافت مي شوند0 در صيد با تور گوشگير ، نرهاي كاملا رسيده از نظر تعداد نسبت به ماده ها، به نسبت 5:1 بيشتر مي باشند0 نرها با يك شاخص گنادوسوماتيك( GSI) خيلي كمتري كه نسبت به ماده ها دارند، زودتر به رسيدگي جنسي مي رسند 0 مطالعات هم آوري و بافت شناسي نشان مي دهد كه مولدين با علائم نامشخصي كه دارند مي توانند حداقل شش بار از ژوئن تا آگوست با يك هم آوري نسبي 6/170 عدد تخم به ازائ هر گرم وزن بدن در هر بار ، تخمريزي نمايند . هم آوري مطلق براي يك ماهي ماده 500 گرمي حدود 350000 تخم مي باشد . بطور متوسط از هر عدد مولد رسيده حدود 40000 تا 60000 تخم سالم بر اساس اندازه و وضعيت تخمدان ها مي توان گرفت . در صد تخم هاي سالم بر اساس فصل / ماه صيد مي باشد بنابراين بالاترين درصد تخم هاي سالم مربوط به تخم هايي است كه در ماه ژوئن گرفته شده اند . تخم هاي لقاح يافته ، كروي، شفاف و شناور و قطري حدود 1/1 ميلي متر دارند . زمان تفريخ تخم ها 15 ساعت در دمايC º30-29 مي باشد و نسبت تفريخ بر اساس زمان و وضعيت جمع آوري تخم ها و معمولا بين 50-28 درصد مي باشد . لاروهاي تازه هچ شده داراي يك كيسه زرده بيضوي بزرگ و اندازه اي حدود 4/2 ميلي متر دارند .

پرورش لارو :
بهترين درجه حرارت براي پرورش لاروها
C º 29-27 درجه سانتي گراد و
شوري
PPT 40-39 مي باشد . معمولا لاروهاي تازه تفريخ شده را در تراكم 120-30 قطعه لارو در ليتر ذخيره سازي مي كنند . با وجود اين ميزان ذخيره سازي 40-20 قطعه لارو در ليتر را بدون هيچ اختلاف معني داري در بقائ لارو در اين ميزان ذخيره سازي استفاده مي نمايند .
ميزان بقا در 12 روز بعد از تفريخ ، براي لاروهاي تغذيه شده با تركيبي از مخلوط چندگونه از ميكروآلگها شامل كلرلا ، ايزوكرسيس و نانوكلروپسيس با تراكم سلولي يك ميليون سلول در ميلي متر در آب محيط پرورش لاروها، به همراه روتيفرهاي غني سازي شده با مواد مغذي ، در مقايسه با استفاده از فقط يك گونه از آلگ ها ، بطور فابل ملاحظه اي بالاتر بوده است .
ابتدا لاروها را با روتيفر با تراكم 5 عدد روتيفر در ميلي متر تا روز ششم بعد از تفريخ ، تغذيه مي نمايند و سپس تراكم را به 15-10 عدد روتيفر در ميلي ليتر ، تا زمان اوج رفتار تغذيه اي شكارگري لاروها در روز هشتم ، افزايش مي يابد تا اينكه آنها را با ناپلي آرتمياي تازه هچ شده تغذيه نمايند .
لاروها بطور قابل ملاحظه اي بيشتر از روتيفرهايي كه محيط كشتشان با مخلوطي از چند گونه آلگ باشد در مقايسه با اينكه محيط كشت آنها فقط از يك آلگ باشد ، تغذيه مي كنند . علاوه بر آن چربي هاي امگا سه اساسي كه داراي اسيدهاي چرب غير اشباع با زنجيره بلند هستند در روتيفرهايي كه با مخلوطي از چند گونه آلگ ، همراه با مكمل هاي تجاري مانند
Selco Super و
protein selco DHA تغذيه شده اند بطور قابل ملاحظه اي بيشتر است .
درخلال يك هفته از تغذيه با ناپلي آرتميا ، لاروها قادر به تغذيه با غذاهاي فرموله خميري مي باشند . لاروها همچنين به راحتي جهت تغذيه با غذاهاي خميري در سيني هاي آويزان شده در ستون آب عادت مي كنند .
در شرايط آزمايشي، بقاء تا مرحله بچه ماهي جوان 2/4% بوده است . پرورش لارو و توليد بچه ماهي با استفاده از تانك هاي فايبر گلاس گرد با ظرفيت يك تا چهار متر مكعب موجب بقائ بهتر لاروها در مقايسه با تانك هاي بزرگتر بوده است .
يكي از علل تلفات لاروها در هچري ناشي از رفتار لاروها در بلعيدن حباب هاي كوچك هوا در سطح آب است كه اين ناشي از رفتار ذاتي لاروهاي ماهي حلوا سفيد مبني بر مصرف مدوزها و ژله ماهي هاي كوچك است ، حبابهاي كوچك كه در ظاهر به شكل ژله ماهي هاي غير واقعي است توسط لاروها خورده شده و موجب شناور شدن و از دست دادن تعادل لاروها در ستون آب مي گردد . اين پديده در مرحله دوم پرورش لارو از روز 25 پرورش به بعد افزايش مي يابد. تلفات لاروها بر اثر بلعيدن حباب هاي هوا را با جايگزين كردن تكنيك هاي هوادهي مستقيم در تانك هاي پرورش لارو مي توان كاهش داد . تلفات لاروها بر اثر همجنس خواري در مقايسه با ساير گونه هاي ماهيان دريايي كمتر است . فقدان همجنس خواري و آمادگي پذيرش غذاي فرموله ، تكنيك هاي هچري را توسعه مي دهد و موجب اميدواري جهت توليد تجاري لارو مي باشد . مطالعات تحقيقات آتي براي بهبود پرورش لارو ، بر روي تغذيه و تكنيك هاي مديريت تانك براي افزايش توليد بچه ماهي خواهد بود .

كشت در محيط هاي پرورش :
تاريخ كشت ماهي حلوا سفيد در محيط هاي پرورشي در خشكي به سيستم كشت با استفاده از تانك هاي گرد با ظرفيت هاي متفاوت حتي بيش از 65 متر مكعب با جريان مداوم آب دريا بر مي گردد .
توليد غذاي تجاري مناسب براي استفاده در فاز پرورش نيز هنوز در دست اقدام مي باشد . بطور هم زمان ، بر اساس نتايج بدست آمده از تجربيات گوناگون ، يك غذاي نيمه مرطوب استفاده گرديده است ، غذا را در ظروف پلاستيكي كه در ستون آب آويزان است قرار مي دهند .
در آزمايشات انجام گرفته بين سالهاي 2003-1998 ، متوسط وزن حاصل شده براي ماهيان زير 50 گرم ، بيش از 34/.0 گرم در هر روز براي هر ماهي و 23/0 گرم در هر روز براي هر ماهي بالاي 50 گرم بوده است كه بدليل بهبود غذاهاي ساخته شده با افزودني هاي غذايي در سال 2004 ، ميزان رشد براي ماهيان زير 50 گرم ، به 62/0 گرم در هر روز براي هر ماهي و در سايزهاي بالاي 50 گرم ، به 32/1 گرم در هر روز براي هر ماهي افزايش يافته است .
در طول اين دوره نسبت رشد ويژه (
SGR ) برابر با 96/5% در هر روز براي هر ماهي در سايز زير 50 گرم و حدود 13/2% در هر روز براي هر ماهي بالاي سايز 50 گرم بوده است .
ميزان رشد در طول زمستان از نوامبر تا مارس در كويت هنگامي كه دماي آب به زير 13 درجه سانتي گراد مي رسد ، كاهش مي يابد . عملكرد رشد در اين ماهيان كه در تراكم هاي مختلف 60 ، 80 ، 100 و 120 قطعه در متر مكعب در روش كشت در تانك هاي با سيستم گردشي، ذخيره سازي شده اند نشان داد كه در تراكم ذخيره سازي 60 قطعه در متر مكعب ، بقائ بهتري را مي توان بدست آورد . عملكرد رشد ماهي حلوا سفيد در استخرهاي خاكي و قفس هاي دريايي تاكنون مورد بررسي قرار نگرفته است

توسعه مولدين پرورشي :
در طول مدت پرورش ماهياني كه رشد سريع تري داشتند را در تانك هاي جداگانه اي به منظور توسعه مولدين پرورشي نگهداري كردند . مطالعات بافت شناسي نشان مي دهد كه ماهي حلوا سفيد از
گونه هاي
Gonochroistic مي باشد كه جنس هاي نر و ماده از هم جدا مي باشند0 مطالعات همچنين نشان مي دهد كه پروسه تفريق جنسيت براي نرها و ماده ها به ترتيب در سن 115 و 135 روز بعد از تفريخ كامل مي شود . در شرايط پرورش در تانك ، اندازه رشد كامل مولدين از 124 تا 832 گرم است0 ماهياني كه براي توسعه مولد سازي انتخاب شده بود ند رسيدگي گنادها در شرايط اسارت در آنها به سختي صورت مي گرفت ، چنانچه اولين نشانه وجود نرهاي كاملا رسيده براي توليد اسپرم در اندازه هاي 134 گرم وزن بدن و 17 سانتي متر طول چنگالي ( FL) مشاهده مي گرديد و ظهور ماده هاي رسيده در مولد سازي با مرحله 2 گنادها در اندازه 4/222 گرم وزن بدن و 5/19 سانتي متر طول چنگالي( FL) بود .
در مدت جولاي سال 2004 يك ماهي ماده 408 گرمي با مرحله چهار رسيدگي تخمدان مشاهده گرديد0 سرانجام مولدين نگهداري شده در تانك ها به
Criptocarion آلوده شده و روند تخمريزي مولدين را در سال 2004 مختل نمود . بررسي هاي آتي در خصوص توسعه مولدين پرورشي از ماهيان توليد شده در هچري خواهد بود . به منظور دستيابي به تخمريزي مولدين نگهداري شده در كارگاه ، تلاش هايي جهت تزريق ماهيان با هورمون HCG صورت گرفت كه بر اثر تلفات ماهيان هيچ نتيجه اي حاصل نگرديد . پتانسيل مولدين پرورشي تحمل دستكاري و استرس تزريق را در مقايسه با مولدين وحشي ندارد و تكنيك هاي تخمريزي طبيعي مولدين در شرايط اسارت با استفاده از بهبود مديريت تانك پرورش و تغذيه هنوز در حال توسعه مي باشد .


چشم انداز آينده :
بطور معمول ، تكنولوژي هاي توسعه كشت تجاري گونه هاي ماهيان دريايي جهت تحقيقات و توسعه چندين سال وقت نياز دارد . در مقايسه با برخي از گونه هاي تجاري مهم دريايي پرورشي ، تحقيقات بر روي ماهي حلوا سفيد نسبتا در مراحل متاخرتري قرار دارد و در مراحل اوليه توسعه به نظر مي رسد كه به هر حال پروسه هاي ارزشمندي به منظور كاربرد تجاري صورت گرفته است . براساس نتايجي كه اخيرا حاصل شده، به نظر مي رسد كه ماهي حلوا سفيد يك كانديد جالب براي آبزي پروري با پتانسيل خيلي بالايي از ارزش بازاري و تقاضا بخصوص در خاور ميانه و آسياي جنوب شرقي باشد.


                                           
                                         
http://www.shilat.com/

 

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در سه شنبه بیست و دوم خرداد 1386 و ساعت 19:27 |
برای دریافت مطالب در مورد  تکثیر و پررورش ماهی چپ گرد به پیوند این وب در سمت راست مراجعه کنید

بر روی پیوند ( تکثیر و پررورش ماهی چپ گرد) کلیک کرده

سپس کل سایت را در  پوشه ی جدید در سیستم خود  سیو  کرده و از مطالب سیو شده در هارد خود می توانید کوپی بگیرید

اگر نمی توانید شماره تماس خود را در نظرات وبلاک بگذارید .   

+ نوشته شده توسط جابر نیک بخش در سه شنبه هشتم خرداد 1386 و ساعت 20:5 |